Kısaca
- Her yerde geçerli tek bir ATS puanı yok. Puan, onu hesaplayan araca aittir ve iki aracın sayısı birbiriyle kıyaslanmaz.
- TalentVP kontrolünde puan 0 ile 100 arasındadır ve beş parçadan oluşur. En çok anahtar kelimeler ile içerik sayılır.
- Toplam sayıya takılma, en düşük çıkan parçaya bak. Düzeltmeye oradan başlanır.
CV'ni bir kontrol aracına yükledin, ekranda 58 yazıyor. Kötü mü? Arkadaşın başka bir sitede 74 almış, onunki daha mı iyi? Belki merak edip aynı dosyayı o siteye sen de yükledin ve karşına bambaşka bir sayı çıktı.
Üç sorunun da cevabı aynı yere çıkıyor: ATS puanı, hangi aracın verdiğini ve neyi ölçtüğünü bilmeden okunmaz. Bu yazıda ATS puanı nedir, kaç olmalı ve düşük çıktıysa önce neye bakılır, sırayla anlatıyoruz. Örnekleri kendi CV kontrolümüzden veriyoruz, çünkü kurallarını bildiğimiz araç o.
ATS puanı kaç olmalı? Önce kısa cevap
Herkes için geçerli bir geçme notu yok.
ATS, başvuru takip sistemi demek: işverenin gelen başvuruları sakladığı ve sıraladığı yazılım. Bu sistemler adaya puan göndermez. Senin gördüğün sayı işverenden gelmiyor, CV'ni yüklediğin kontrol aracından geliyor. Her araç da kendi kurallarıyla hesaplıyor. Aynı CV'nin bir yerde 58, başka yerde 74 çıkması bu yüzden şaşırtıcı değil. İki sayı ayrı cetvellerle ölçülmüş, yan yana konmaz.
Doğru soru şu: Bu araçta bu sayı ne diyor?
ATS puanı bir karne notu değildir, onu veren aracın kendi cetveliyle yaptığı ölçümdür.
TalentVP'nin CV kontrolünde puan 0 ile 100 arasındadır ve üç kademeye ayrılır. 80 ile 100 arası üst kademe: dosya rahat okunuyor, ilanın aradığı şeylerin çoğu CV'de görünüyor. 50 ile 79 arası orta kademe: temel sağlam, üzerinde çalışılacak yerler belli. 0 ile 49 arası alt kademe: kapatılması gereken açıklar var ve bunlar çoğu zaman bir iki büyük sebebe dayanıyor.

Sayı nereden geliyor: puanın beş parçası
58 tek bir ölçüm değil, beş ayrı ölçümün toplamı. Hangisinin düşük olduğunu görmeden sayıyı yorumlamak, ateşin 38 olduğunu bilip neresinin ağrıdığını bilmemeye benzer.
- Okunabilirlik (arayüzde Parsing): Dosya metin olarak okunabiliyor mu, satırlar doğru sırada mı geliyor?
- Anahtar kelimeler (Keywords): İlanda geçen terimlerin ne kadarı CV'de görünüyor?
- Bölümler (Sections): Deneyim, eğitim, beceriler gibi beklenen bölümler bulunabiliyor mu?
- Teknik (Technical): Dosyanın kendi özellikleri.
- İçerik (Content): Deneyim satırları nasıl yazılmış?
Parçalar eşit ağırlıkta değil. En çok anahtar kelimeler ve içerik sayılır, en az teknik parça. Ağırlıklar başvurduğun rolün türüne göre de biraz kayar.
İki şeyi daha bilmek işine yarar. Puan sabit kurallardan çıkar, bir yapay zekâ tahmini değildir. Aynı dosyayı on kez yüklersen on kez aynı sayıyı görürsün. Sayı değiştiyse CV'de bir şey değişmiştir. Ayrıca kontrolün okuyamadığı ya da hangi bölüme ait olduğunu çözemediği bir satır yüzünden puan kaybetmezsin.

Üç kademe ve her birinde yapılacak iş
Kademeye göre yapılacak iş değişir. Alt kademede cümle cilalamak, üst kademede dosya biçimiyle uğraşmak boşa emektir.
| Puan | Ne anlatıyor | Önce ne yapmalı |
|---|---|---|
| 80 ile 100 arası | Dosya okunuyor, ilanla örtüşme yüksek | Puanı bırak, CV'yi bir insana okut ve her ilan için içeriği gözden geçir |
| 50 ile 79 arası | Temel yerinde, bir iki parça geride | En düşük parçayı bul, çoğu zaman anahtar kelimeler ya da içeriktir |
| 0 ile 49 arası | Büyük bir açık var | Önce okunabilirliğe ve bölümlere bak, sonra gerisine geç |
Alt kademede en sık rastlanan sebep basittir: Taranmış ya da resim olarak kaydedilmiş bir PDF'in metin katmanı yoktur. Ekranda sana yazı gibi görünür ama okunacak metin yoktur, okunabilirlik parçası da çok düşük çıkar. Böyle bir dosyada kelime seçimiyle uğraşmanın anlamı yok. CV'yi metin olarak yeniden dışa aktarmak tek başına tabloyu değiştirir.
Temsili bir örnek: Zeynep'in 58'i
Bu örnek temsilidir, kişi de puanlar da uydurmadır.
Zeynep, Bursa'da bir otomotiv yan sanayi firmasında satın alma uzmanı. Uluslararası bir şirketin stratejik satın alma ilanına başvuracak. CV'sini ilanla birlikte kontrol ediyor, puanı 58 çıkıyor.
Parçalara bakınca tablo netleşiyor. Okunabilirlik, bölümler ve teknik parça iyi durumda: dosya düzgün bir PDF, başlıklar yerinde. Geride kalan iki parça var. İlan "tedarikçi geliştirme", "maliyet analizi" ve "sözleşme yönetimi" diyor, Zeynep'in CV'sinde ise yalnızca "satın alma süreçleri" yazıyor. Deneyim satırları da yaptığı işi değil, görev tanımını anlatıyor.
Demek ki Zeynep'in işi tasarımla ya da dosya türüyle değil. İki düzeltme yeterli. İlki, ilandaki terimlerden gerçekten yaptığı işlere karşılık gelenleri CV'ye taşımak. Yapmadığı bir şeyi yazmıyor, yaptığı işi ilanın diliyle söylüyor. İkincisi, deneyim satırlarını yeniden yazmak.
Bir satırın önce ve sonra hali
Önce: Tedarikçilerle iletişimden ve satın alma süreçlerinden sorumluydum.
Sonra: Sac ve plastik parça tedarikçileriyle yıllık fiyat görüşmelerini yürüttüm, maliyet analizlerini hazırladım ve geciken teslimatları haftalık bir takip tablosuyla izledim.
İkinci satır ne yapıldığını gösteriyor ve ilanın terimlerini doğal biçimde taşıyor. Yine de bir eksiği var: sayı yok. Kaç tedarikçi, ne büyüklükte bir alım? Bunu hiçbir araç bilemez, yalnızca Zeynep bilir. Doğru sayıyı kendisi eklemeli. Bilmiyorsa satırı sayısız bırakmak, uydurmaktan iyidir.
Bu iki düzeltmeden sonra temsili örneğimizde puan 58'den 76'ya çıkıyor. Hâlâ orta kademede. Ama Zeynep artık kalan farkın hangi parçada durduğunu biliyor.
Toplam puan sana bir sorun olduğunu söyler, sorunun yerini parçalar gösterir.
Puanın söylemediği şey
Puanın bir sınırı var ve bunu açıkça söylemek gerekiyor. Sayı iki şeyi ölçer: CV'n ne kadar rahat okunuyor ve ilanın aradıklarını ne ölçüde kapsıyor. İşe uygun olup olmadığını ölçmez. CV'nin bir insanı ne kadar ikna ettiğini de ölçmez.
Yüksek puan, önündeki teknik engellerin kalktığını gösterir, o kadar. Mülakat sözü vermez. 90 almış ama kimseye bir şey anlatmayan bir CV de olur, 72'de kalmış ama işe alım uzmanının sonuna kadar okuduğu bir CV de.
Bizim görüşümüz şu: Puan bir araçtır, hedef değil. Üst kademeye girdikten sonra iki puan daha kazanmak için harcadığın saat, ilanı bir kez daha okuyup en önemli üç satırını yeniden yazmaya harcansa daha çok işine yarar.
İyi bir puan CV'nin okunduğunu gösterir, beğenildiğini değil.
Kendi puanına ve parçalarına bak
CV kontrolümüz Türkçe, İngilizce ve Almanca CV'lerde çalışır, kayıt olmadan kullanılır. Toplam puanın yanında beş parçayı ayrı ayrı görürsün, her eksik için de düzeltme önerisi gelir. Önce en düşük parçaya bak.
Bir kontrolün gerçekte neyi test ettiğini ve ATS hakkında anlatılanların ne kadarının doğru olduğunu merak ediyorsan, ATS CV kontrolü yazımız konuyu baştan ele alıyor.




